Kebap Çeşitleri: Adana Kebabından Ali Nazik'e 12 Kebabın Farkı

Menüde Adana kebap, Beyti, Ali Nazik ve kılıç kebabı yan yana durunca hangisini isteyeceğinize karar vermek kolay değil. Hepsine kebap deniyor ama masaya çok farklı gelirler.

Farkı üç şeye bakarak anlarsınız: et kıyma mı, küp küp doğranmış mı, kemikli bir kesim mi; neyle pişiyor; neyin üstünde ya da yanında geliyor. Adana kebabı zırhla elde kıyılan etten yapılır ve yassı, geniş bir şişte pişer. Beyti de kıymadır, bizde kebap pidesinin üstünde servis edilir. Ali Nazik şişten çok bir yataktır: yoğurtlu patlıcanın üstüne et konur. Kuşbaşı ile çöp şiş küçük doğranmış etin şişidir.

Menümüzdeki 12 kebap aşağıdaki tabloda, tek tek anlatımları onun altında. Türkiye'nin başka şehirlerine ait beş kebap en sonda.

Menümüzdeki 12 kebap bir bakışta

Hangi kebabı seçmeli?

• İlk kez Adana'dasınızsa Adana kebap. Şehrin adını taşıyan kebabı en sade hâliyle yersiniz.
• Daha doyurucu bir porsiyon istiyorsanız Nefes Alan Kebap (300 gram).
• Peynir ve ceviz seviyorsanız Cevizli ve Hellimli Kebap.
• Kebabı sebzeyle yemek istiyorsanız Sebzeli Kebap ya da patlıcan kebabı.
• Yoğurtlu, yumuşak bir tabak arıyorsanız Ali Nazik.
• Kalabalıksanız ve masada gösteri istiyorsanız Kılıç kebabı: çiftlisi iki, dörtlüsü dört kişilik.
• Kıymadan farklı, kuzu eti istiyorsanız Yağlı Kara ya da kuzu kaburga.
• Acı yiyemiyorsanız siparişte "acısız" ya da "Urfa usulü" deyin.

Kebapların yanında masaya gelen ikramları kebap mezeleri yazımızda anlattık.

Kıyma kebapları

Yedisinde de et kıymadır; birbirinden ayıran şiş, harca katılanlar ve servistir.

Adana kebap

Adana kebabı, zırhla elde kıyılan etin yassı ve geniş bir şişe sarılıp kömür ateşinde pişirilmesidir. Türk Patent'in 65 numaralı mahreç işaretine (bir yemeğin adını belirli bir yöreyle resmen eşleştiren coğrafi işaret) göre kıyma en az bir yaşını doldurmuş erkek koyun etinden yapılır. Kıyılmış etin yüzde 15'i kadar kuyruk yağı etle birlikte kıyılır; harca tuz, pul biber ve doğranmış taze kırmızı biberden başka bir şey girmez.

Şiş 0,5 cm kalınlığında ve 3 cm enindedir. Yassı olduğu için et ateşte kendi etrafında dönmez, her yüzü aynı ateşi görür. Kebap alevsiz, kor hâlindeki kömür ateşinde, yüksek ısıda kısa sürede pişer.

Etimizi 1976'dan beri zırhla, et tahtası üzerinde kıyıyoruz. Tescildeki standart porsiyon 120 gram; bizde Adana kebap 170 gram gelir. Acı sonradan serpilmez, et kıyılırken harca katılır. Adana ile Urfa kebabının farkını ayrı bir yazıda, zırhın etin dokusunu neden değiştirdiğini de zırh kıyması yazımızda anlattık.

Nefes Alan Kebap

Nefes Alan Kebap, Adana kebabıyla aynı kıymadan yapılır; farkı daha geniş bir şişte pişmesidir. Şiş genişleyince et her yanından daha eşit pişer ve suyunu daha iyi tutar. Menümüzde 300 gramdır, yani Adana kebabından 130 gram fazla.

Cevizli ve Hellimli Kebap

Kıymaya peynir ve ceviz karıştığında Cevizli ve Hellimli Kebap çıkar: 250 gram el kıymasına 50 gram hellim peyniri, üç tam ceviz, sarımsak, kapya biber ve soğan eklenir. Adana kebabından farkı kıymanın içindeki bu karışımdır.

Sebzeli Kebap

Etin yanında sebzeyi de isteyenlere göre: 260 gramlık porsiyonun 200 gramı et, gerisi kapya kırmızı biber, soğan ve sarımsaktır.

Patlıcan kebabı

Patlıcan kebabında zırh kıyması, közlenmiş taze patlıcanla sırayla aynı şişe dizilir. Menümüzde 250 gram et, eşit miktarda patlıcan ve beyaz soğanla hazırlanır. Ali Nazik'le sık karıştırılır; ayrım şu: Ali Nazik'te patlıcan yatak olur, et üstüne konur, patlıcan kebabında ise patlıcan etle aynı şişte pişer.

Beyti

Beyti, adını İstanbul'da Beyti Güler'in restoranından alan kıymalı bir kebaptır. Bizde Adana kebabının kıymasına ekstra sarımsak katılarak hazırlanır; kebap pidesinin üstünde, 250 gram gelir. Menüde bir de Sarma Beyti var: aynı 250 gram kebap lavaşa ya da yufkaya sarılır, dilimlenip tereyağı, domates sosu ve süzme yoğurtla servis edilir.

Kılıç kebabı

Kılıç kebabı, Adana kebabıyla aynı el kıymasından yapılır; fark şiştedir. Kıyma gerçek bir kılıca sarılarak pişirilir ve masaya da kılıçla gelir; adı da buradan gelir. Menümüzde üç boyu var: tekli 300 gram (bir kişilik), çiftli 600 gram (iki kişilik), dörtlü 1.200 gram (dört kişilik).

Ali Nazik: patlıcan yataklı kebap

Ali Nazik Gaziantep mutfağından gelir; "Gaziantep Alenaziği" adıyla 2021'de coğrafi işaret olarak tescillendi. Patlıcan yoğurtla yoğun bir kıvama getirilir ve tabağın altına serilir, pişmiş et üstüne konur. Bizde de yoğurtlu patlıcan altta durur, üstüne tereyağıyla sıcak kuşbaşı et gelir: yaklaşık 200 gram patlıcanın üstünde 180 gram et.

Şiş kebapları ve et kesimleri

Bu dördünde et kıyılmaz, parça hâlinde pişer.

Kuşbaşı

Kuşbaşı, küp küp doğranmış kuzu etinin şişe dizilip pişirilmesidir. Menümüzde 180 gram, iki şiş olarak gelir.

Çöp şiş

Çöp şiş, kuşbaşının daha küçük parçalarla ve daha ince bir şişle yapılanıdır. Menümüzde 170 gram, dört şiş olarak gelir.

Kuzu kaburga

Kuzu kaburga menümüzde iki seçenekle: kemiksiz 180 gram, kemikli ve çıtır 220 gram.

Yağlı Kara

Yağlı Kara, kuzunun sırtından (kontrfile) ya da butunun üst kısmından çıkan bir kesimdir. Menümüzde 200 gramdır; kömür ateşinde pişer ve pideyle gelir. Hangi parçadan çıktığını ve neden bu adı taşıdığını Yağlı Kara yazımızda anlattık.

Başka yazısı olan kesimler

Küşleme ve Büryan menümüzde ayrı birer yemek; ikisini de kendi yazılarında anlattık: Küşleme nedir? ve Büryan kebabı nedir?.

Türkiye'de yöreye göre kebaplar

Kebap Türkiye'de şehirle birlikte anılır. Menümüzdekilerin dışında beş kebabın hangi şehre ait olduğunu kısaca yazdık.

İskender (Bursa)

İskender kebap Bursa'nın kebabıdır; 1867'de Kayhan Çarşısı'nda başladığı anlatılır. Döner etinin altında yağlı pide parçaları, üstünde tereyağı ve domates sosu olur, yanında yoğurt gelir.

Cağ kebabı (Erzurum)

Cağ kebabı Erzurum'un Oltu ilçesiyle anılır. Tuz ve soğanla terbiye edilmiş kuzu eti yatay bir şişe geçirilir, odun ateşinde döndürülerek pişirilir; pişen kısım cağ denen küçük şişlere alınıp servis edilir. Türk Patent bu adı 2009'da "Oltu Cağ Kebabı" olarak tescilledi.

Testi kebabı (Nevşehir)

Testi kebabı Nevşehir'in Avanos ilçesinde üretilen çömlek testilerde pişer. Kuzu ya da dana eti arpacık soğanı, biber, sarımsak ve domatesle çiğ olarak testiye konur, ağzı kapatılır ve 2 ila 2,5 saat pişirilir; masada testinin ağzı kırılır. Nevşehir Testi Kebabı da 2021'den beri tescilli.

Çökertme kebabı (Bodrum)

Çökertme kebabı Bodrum'a aittir. Kibrit inceliğinde kızartılmış patatesin üstüne dana eti konur; sarımsaklı yoğurt ve domates sosuyla servis edilir. Burada anlatılanların en yeni tescili bu: Bodrum Çökertme Kebabı 14 Ağustos 2025'te mahreç işareti aldı.

Urfa kebabı (Şanlıurfa)

Urfa kebabı da kıymadır ve Adana kebabıyla en sık karıştırılan kebaptır. En belirgin fark acıdır: Adana'da acısız kebap isteyen siparişte "Urfa usulü" der. Ayrıntısını Adana ile Urfa kebabı yazımızda anlattık.

Hangisini seçerseniz seçin, ana yemek siparişiyle masaya ikramlar gelir. Gerçek Adana kebabını masada nasıl anlayacağınızı Adana'da en iyi kebap nerede yenir yazımızda yedi işaretle anlattık.

1976'dan beri Adana'dayız. Restoranımız Turgut Özal Bulvarı No: 75, Çukurova'da; her gün 09:00–02:00 arası açık; kalabalık gelecekseniz 0322 235 57 58'den yer ayırtabilirsiniz.

Dede Kebap Mutfağı